Waarheen met het Lam Gods?

02.10.201227.06.2013

Folder

Vier projecten van architectuurstudenten UGent

In het academiejaar 2011-2012 hebben een groep masterstudenten ingenieur-architect schetsontwerpen gemaakt voor mogelijke nieuwe locaties voor het Lam Gods na de restauratie. In dialoog met verschillende betrokkenen en experten ontwikkelden ze vier projecten die de discussie willen voeden.
 
Het is een aantrekkelijke zeldzaamheid dat een eeuwenoud topstuk als dat van de gebroeders Van Eyck nog in de kerk te zien is waarvoor het bestemd was. De huidige opstelling in de villa- of doopkapel van de Sint-Baafskathedraal, daterend uit de jaren tachtig, schiet in enkele belangrijke opzichten tekort. Ze voldoet niet aan de actuele klimaatsvereisten voor een goede bewaring van schilderijen. De huidige kooi van staal en glas beschermt het werk wel tegen vandalisme maar ze is niet luchtdicht. In de villakapel bevinden de panelen van het Lam Gods zich in een niet-verluchte en onverwarmde ruimte, waar de dagelijkse bezoekersstromen gevaarlijke schommelingen in temperatuur en luchtvochtigheid veroorzaken. Deze schommelingen kunnen de verflagen doen barsten.
 
Een tweede probleem heeft te maken met de slechte zichtbaarheid van het veelluik. In de bestaande glazen kooi in de veel te kleine kapel kan het schilderij noch van op afstand, noch van dichtbij goed bekeken worden. De interactie tussen de verschillende panelen vraagt enerzijds om een overzichtsblik, en anderzijds verlangt de kijker de verbluffende detailleringen van dichtbij te bekijken. Vandaag wordt het werk ook permanent in halfopen toestand getoond, waardoor de ervaring van het opengaan van het werk verloren is, en waardoor de buitenste panelen moeilijk te bekijken zijn.
 
Beide problemen lijken op het eerste gezicht best op te lossen door het Lam Gods in een museumsituatie te brengen. Daar zou ook het onthaal en de inhoudelijke en praktische omkadering van het bezoek goed georganiseerd kunnen worden. Hoe belangrijk vinden wij echter de historische band van het Lam Gods met de Sint-Baafskathedraal en met de Vijdtkapel in het bijzonder? De Vijdtkapel ziet er vandaag door talrijke latere toevoegingen al helemaal niet meer uit zoals in de vijftiende eeuw en ze stelt vergelijkbare praktische problemen als de Villakapel. De vier studentenprojecten doorbreken de patstelling museum-versus-Vijdtkapel. Elk voorstel kiest een andere locatie voor het altaarstuk en doet een scherpe uitspraak over hoe het Lam Gods er op een interessante manier getoond kan worden.
 
UGent – Vakgroep Architectuur en Stedenbouw
Resultaten van een Bijzonder Vraagstuk Architectuurtheorie onder leiding van prof. Bart Verschaffel, eerste semester 2011-2012.
Begeleiding: prof. Bart Verschaffel en Maarten Liefooghe in samenwerking met prof. Arnold Janssens en Lien De Backer.
Met medewerking van prof. Maximiliaan Martens, prof. em. Anne Van Grevenstein, kanunnik Collin en architect Philippe Depotter.
Curator tentoonstelling: Maarten Liefooghe